พระสังกัจจายนะ เป็นพระที่มีรูปทรงเตี้ยอ้วน พุงพลุ้ย มีสีทอง ซึ่งเป็นพระที่ชาวจีนนิยมสร้างรูปของท่านไว้เพื่อสักการะบูชา ด้วยมีความเคารพเลื่อมใสว่า อานุภาพของพระสังกัจจายนะจะดลบันดาลให้ผู้กราบไหว้บูชาบังเกิดโชคลาภ ร่มเย็นเป็นสุข ทำมาค้าขายคล่อง และสามารถปกป้องโรคภัยไข้เจ็บได้อย่างดีเยี่ยม พระสังกัจจายนะ หรือพระภควัมบดี นี้ คนส่วนมากเข้าใจว่าเป็นพระที่ถูกสร้างขึ้นตามแบบศิลปะของจีนก็หาไม่ เพราะความเป็นมาของพระสังกัจจายนะนั้น มีรูปลักษณ์เช่นนั้นจริงๆคือ อ้วนเตี้ยและพุงพลุ้ย พระสังกัจจายนะ เดิมชื่อ "กาญจน" เพราะรูปร่างสวยงามและผิวพรรณเหลืองคล้ายดั่งทองคำ เป็นบุตรของพราหมณ์ปุโรหิตโคตร กัจจายนะ ของ พระเจ้าจันฑปัชโชติ แห่งกรุงอุชเชนี มารดาคือ นางจันทนปทุมา กาญจนมานพเมื่อเจริญวัยได้ศึกษาจบไตรเพทของพราหมณ์ เมื่อพราหมณ์ปุโรหิตผู้เป็นบิดาของกาญจนนานพล่วงลับไปแล้ว กาญจนมานพจึงได้รับตำแหน่งปุโรหิตสืบต่อจากบิดา เรียกตามโคตรว่า สังกัจจายนะ เมื่อสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เสด็จโปรดเวไนยสัตว์ไปถึงกรุงอุชเชนี พระเจ้าจันฑปัชโชติ ทรงโปรดให้พราหมณ์กัจจายนะ ออกไปทูลเชิญพระบรมศาสดา ให้ทรงเสด็จมาแสดงพระธรรมในกรุงอุชเชนี ครั้นพราหมณ์กัจจายนะ พร้อมด้วยบริวารจึงเดินทางไปถึงที่ประทับของพระพุทธองค์ยังที่ประตูของโมกขบุรี ได้สดับพระธรรมอันพิสุทธิของพระพุทธองค์ พราหมณ์กัจจายนะและบริวารบรรลุอรหันต์ทั้งหมด และขออุปสมบทด้วยเอหิภิกขุอุปสัมปทา พระสังกัจจายนะ เป็นผู้ที่มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ สามารถอธิบายในพระมติใหญ่ของพระตถาคตได้ชัดแจ้ง พระบรมศาสดาทรงตั้งพระกัจจายนะไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ ผู้เลิศโดยทางกล่าวปัญหาโดยย่อให้พิศดาร อีกทั้งยังมีอัธยาศัยต้องใจในชนทั้งหลาย คุณวิเศษของพระสังกัจจายนะ คือ ปฏิสัมภิทา 4 วิโมกข์ 8 อภิญญา 6 พระสังกัจจายนะ เป็นบัณฑิตฉลาดเป็นพหูสูตรมีถ้วยคำดึงดูดคนปฏิภาณงาม เป็นผู้ที่มีความเป็นอรหันต์ผู้ใหญ่ ดังพระสังกัจจายนะ กล่าวต่อพระเจ้ามธุรราราชอวันตีบุตรว่า "ดูก่อนมหาบพิตรผู้ประเสริฐ มหาบพิตรอย่าได้ถึงอาตมาเป็นสรณะเลย จงถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นสรณะเถิด" เนื่องจากพระสังกัจจายนะ เป็นผู้มีรูปงาม ผิวพรรณผุดผ่องดั่งทองคำ ชนทั้งหลายจึงมักเข้าใจผิดคิดว่าท่านคือพระพุทธเจ้า สมัยหนึ่ง มานพโสเรยยะ บุตรเศรษฐีได้เห็นท่านเข้า บังเกิดอกุศลจิตคิดลามก ปรารถนาอยากจะเล่นสวาทด้วย จึงพูดขึ้นว่า "ภิกษุรูปนี้งามจริงหนอ หากเราได้เป็นคู่สวาทคงจะมีความสุขมิใช่น้อย" ด้วยจิตอกุศลคิดลามกโฉดชั่วของมานพโสเรยยะนั่นเอง จึงบันดาลให้มานพโสเรยยะกลับกลายเป็นสตรีเพศทันที สร้างความอับอายเป็นยิ่งนัก มานพโสเรยยะซึ่งกลายร่างเป็นสตรีต้องหลบลี้หนีหน้าไปอยู่เมืองอื่นไปได้สามี จนเกิดบุตรด้วยกันสองคน ภายหลังสำนึกผิด จึงได้ไปกราบขอขมาโทษต่อพระสังกัจจายนะ โสเรยยะจึงได้กลับคืนเพศเป็นบุรุษดังเดิม เหตุจากชนทั้งหลายมักเข้าใจผิดคิดไปว่า พระสังกัจจายนะเป็นพระพุทธเจ้าอยู่เสมอ พระสังกัจจายนะจึงเล็งเห็นว่า หากขืนปล่อยให้สัตว์ทั้งหลายต้องรับกรรมจากรูปร่างของท่าน จะก่อให้เกิดอกุศลกรรม พระสังกัจจายนะ จึงอธิษฐานนิมิตรรูปร่างของท่านให้มีร่างกายต่ำเตี้ย อ้วน พุงพลุ้ย เป็นลักษณะนับตั้งแต่นั้นมา |